De Agrarische sector heeft de laatste jaren grote stappen gezet in waterbehandeling, besparing en hergebruik. Met name in de glastuinbouw zijn vanaf 2018 lozingen met residuen van gewasbeschermingsmiddelen afgenomen door het toepassen van individuele (BZG gecertificeerde) of collectieve waterzuiveringen. Basis van de aanpak wordt gevormd door de Kader Richtlijn Water (KRW) waarbij het jaar 2027 een belangrijk ijkpunt is en waarbij hergebruik en circulatie van water de norm wordt.

De stand van zaken rond de Kaderrichtlijn Water (KRW) met het oog op 2027 is echter urgent. Hoewel de waterkwaliteit verbetert, is de verwachting dat Nederland de doelen voor 2027 voor de chemische en ecologische toestand van het water niet volledig gaat halen. Voor de agrarische sector betekent dit dat de druk op het nemen van maatregelen om nutriënten (stikstof/fosfaat) en gewasbeschermingsmiddelen te verminderen enorm toeneemt, vergelijkbaar met de stikstofcrisis.

Belangrijkste punten stand van zaken (2025/2026)

• Doelen zijn nog niet in zicht: Voor een zeer groot deel van de waterlichamen zijn de doelen voor eind 2027 niet in zicht. De Rli (Raad voor de leefomgeving en infrastructuur) waarschuwde al eerder dat het huidige beleid onvoldoende is.
• Agrarische emissies: Op ongeveer de helft van de meetlocaties worden meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen in te hoge concentraties aangetroffen. Dit is een hoofdveroorzaker van de matige waterkwaliteit.
• Intensivering maatregelen: Er wordt alles op alles gezet met een landelijk KRW-impulsprogramma en regionale initiatieven (o.a. in Brabant, Utrecht, Zuid-Holland) om de waterkwaliteit versneld te verbeteren.
• Vergunningen: Vergunningen worden 'KRW-proof' gemaakt, wat betekent dat er strenger wordt gekeken naar lozingen vanuit de landbouw.

Wat dit betekent voor de agrarische sector?

De agrarische sector staat voor een grote opgave, met name in het terugdringen van stikstof, fosfaat en bestrijdingsmiddelen in het water.

• Gewasbescherming: Het Rijk werkt aan het in overeenstemming brengen van de toelating van 11 KRW-genormeerde werkzame stoffen die de normen overschrijden.
• Bufferstroken: Het verplicht inrichten van bufferstroken langs waterlopen is een belangrijke maatregel om afspoeling van mest en middelen tegen te gaan.
• Baggerbeheer: Onderzoek naar waterkwaliteitsbaggeren (baggeren om vervuiling te verwijderen) wordt geïntensiveerd, wat gevolgen kan hebben voor slootonderhoud door boeren.
• Mestbeleid: Aanscherping van het Nitraat Actie Programma (NAP) is onderdeel van de aanpak.

‍

Conclusie

De "stok achter de deur" is groot, omdat het niet behalen van de doelen kan leiden tot juridische blokkades (water is het nieuwe stikstof). De komende jaren tot 2027 staat in het teken van maximale inspanningen, waarna een evaluatie volgt over de bereikte toestand. Het lijkt erop dat een integrale aanpak het meest doeltreffend zal zijn. Hierbij moet worden gekeken naar bron maar ook zeker naar behandelingsmethoden die in sommige gevallen uit meerdere technieken moeten bestaan. Bovenal is de aanpak van geval tot geval maatwerk, waarbij meerdere disciplines moeten samenkomen.

Uitdaging voor deze aanpak? Onze experts van Agrozone en Aurora Group ondersteunen u graag!